Wymiary ciała. Wysokość w kłębie: pies 43—52 cm, suka 40—46 cm. Stosunek wysokości do długości ciała jak 9 : 10. Nie jest pożądane zmniejszenie wymiarów poniżej wzorcowych i hodowanie psów zbyt delikatnych, ponieważ rasa ta powinna zachować charakter psa roboczego.
Szata. Skóra ściśle przylegająca, nie luźna, nie tworzy fałd. Całe ciało pokryte długim, gęstym, grubym włosem o miękkim, gęstym podszyciu. Włosy spadające z czoła w charakterystyczny sposób przykrywają oczy.
Umaszczenie. Każda maść, jak również łaty, dopuszczalna.
Chody. Przeważnie porusza się swobodnie, posuwistym stępem lub kłusem, często również inochodem.
Wady. Głowa okrągła lub jabłkowata. Grzbiet nosa wypukły lub wklęsły. Brak pigmentu na nosie i wargach. Wszelkie wady uzębienia niepożądane. Oczy zbyt jasne, oczy kawki. Wysoko osadzone uszy. Grzbiet słabo związany lub karpiowaty. Klatka piersiowa charcia lub beczkowata. Szyja zbyt wysoko noszona. Słabo związane lędźwie. Ogon, jeżeli nie cięty, nie powinien być zakręcony nad grzbietem. Kończyny źle ustawione, wysokie. Szata kędzierzawa, krótka, bez podszycia. Usposobienie nerwowe, tchórzliwe lub ospałe. Klub hodowców psów pasterskich dla uzupełnienia tego wzorca wydał “jego interpretację i wskazówki hodowlane. Ma to być pies średniej wielkości. Wzorzec dopuszcza bardzo duży zasięg zmienności wzrostu, 9 cm u psa, 6 cm u suki. W rzeczywistości jednak dążymy do większego wyrównania wielkości i utrzymania jej w granicach średnich. Do hodowli więc należy dopuszczać przede wszystkim psy o wysokości w kłębie 45—49 cm i suki 41—45 cm, unikając okazów dużych (bliskich górnej granicy wzrostu). Psy te bowiem mają ostatnio tendencję do przerastania, co nie jest korzystne.
Należy zwracać uwagę na proporcje, owczarek nizinny bowiem nie jest psem kwadratowym, ale nie może być też długi. Duży nos jest charakterystyczną cechą owczarka nizinnego, na co należy również zwracać uwagę.
Istotny również jest ogon. Bywa on: a) z natury zupełnie krótki, szczątkowy; b) skrócony, ale nieco dłuższy; c) normalny, długi.
Wzorzec wymaga ogona zupełnie krótkiego, więc w przypadkach b) i c) skraca się go. Należy jednak pamiętać o tym, że gen wywołujący wrodzoną krótkość ogona, jest prawdopodobnie genem letalnym, powodującym wczesne obumieranie płodów ho-mozygotycznych pod tym względem. Zaleca się więc przy doborze par do kojarzenia zwracać uwagę na to, żeby partnera urodzonego bez ogona łączyć z osobnikiem urodzonym z ogonem normalnym. Należy więc starannie notować za każdym razem,  które szczenię
w miocie urodziło się bez ogona i wpisywać to w jego dokumentację hodowlaną (ogon krótki z natury — ogon cięty).
Szata owczarka nizinnego nie może być nigdy wełnista (jak u pudla), nie powinna być też falista.
Wzorzec dopuszcza wszystkie maści oraz łaciatość. W rzeczywistości u owczarka nizinnego występują niemal wyłącznie tylko dwie maści podstawowe: czarna i czekoladowa (jednolicie lub w postaci łat). Barwy te są u szczenięcia intensywne, w miarę zaś wzrostu często się rozjaśniają: czarna na popielatą, czekoladowa na kremową. Wzorzec wymaga też żeby nos, oczy, krawędzie warg i powiek były czarne względnie ciemne, tak ciemne jak to tylko jest możliwe przy danej barwie podstawowej.
Czynnik powodujący rozjaśnienie czerni na kolor popielaty nie powoduje na ogół specjalnego rozjaśnienia oczu, nosa i warg. Natomiast rozjaśnienie barwy czekoladowej, przy której nos jest zawsze brązowy (nie czarny), prowadzi nieraz do wystąpienia nosa bardzo jasnego, niemal różowego, takich samych warg i jasnych oczu. Bezpieczniej jest nie łączyć z sobą dwu psów o podstawowej barwie czekoladowej, tylko dobierać partnera o możliwie intensywnej czerni. Uwagi te odnoszą się do barwy, nie do jej rozmieszczenia. Pies może być niemal zupełnie biały i mieć tylko niewielkie plamy czarne lub czekoladowe w różnym stopniu intensywności.
Polski owczarek nizinny jest psem zrównoważonym i opanowanym. Na te cechy charakteru należy kłaść największy nacisk, eliminując z hodowli osobniki nieopanowane i bez powodu agresywne.